51 reacties
Avatar van User
Avatar van Harry

Je raakt op een bijna niet te overtreffen manier exact de kern van de huidige samenlevingsproblematiek. De vraag rijst nu; hoe raken we hier uit, is er een weg terug?

Avatar van Marien

Goed stuk. Nederland zit vol met wat Victor Vlam heel treffend omschrijft als mensen met ern bullshitbaan.

Ze kunnen nog geen spijker in de muur krijgen.

Avatar van Marloes Sikkema

Wauw, wat een ontzettend leerzaam artikel. Ik word er niet blijer van, maar wel slimmer, dat wel. Super bedankt.

Ik ervaar de waarde-onttrekking elke dag in mijn werk als zakelijk schrijver voor het mkb waarbij mijn plannen door regel-gevoelige mensen (of mensen uit een regel-gevoelig systeem) worden beoordeeld. Dus echt heel waardevol om dit te begrijpen.

Mag in je nog iets vragen, is de ‘waarde-onttrekkende economie’ een bestaande term? Ik bedoel, kan ik ermee wegkomen in mijn ellenlange, idealistische, wijsneuzige monologen?

Avatar van Jeanette van Dijk

Ik heb de term geleend van Mariana Mazzucato. Die heeft in 2018 een boek 'The Value of Everything' geschreven waarin zij de termen value creating en value extracting introduceert. In Nederland wordt veelal gesproken over reële vs irreële economie, alleen wordt met irreëel meer de financiële sector bedoeld en zocht ik een breder onderscheid tussen wat waarde creëert en wat waarde beheert. Een leraar wordt ook met belastinggeld betaalt, maar creëert door kennisoverdracht wel waarde. Vergelijk dat met een compliance officer.

Avatar van Marloes Sikkema

Geweldig. Daar blijkt de diepte van je research maar weer uit. Ik heb je artikel gepost op LinkedIn maar kon je niet vinden om je te taggen, zit je op LinkedIn?

Avatar van Jeanette van Dijk

Ha nee, ik heb aĺle sociale media wel eens geprobeerd, maar t opgegeven. Hier op Substack kan ik goed uit de voeten. De rest gaat mij te snel, qua inhoud en meningen 😉

Avatar van Selma Vlug

En wat blijft zijn wij de gewone mensen die elke dag hun ding doen vas koken en huishouden doen want dat blijft en ook dan nog ineen simpele baan zitten om voor anderen te zorgen

Avatar van kees van breukelen

Weer een prachtige analyse waarin een groot probleem serieus getackeld wordt

Avatar van Jan

Hoe keren we de gesignaleerde trend om?

Avatar van Jeanette van Dijk

Ik ga daar in het vijfde artikel proberen een voorzet voor te geven, maar het gaat hoe dan ook pijn doen.

Avatar van Gert Reedijk

“Waarde verminderende activiteit”

Spot on.

Ik nomineer het als woord van het jaar.

En dan de vraag waarom ons onderwijs praters aflevert in plaats van makers?

In de Verenigde Staten studeren jaarlijks ongeveer 140.000 ingenieurs af. In China, ligt dat tussen de 1,3 en 1,5 miljoen.

‘Ora et labora’, was een hoeksteen van ons Christelijk geloof. Werken werd toen gezien als een deugd.

Vandaag sturen wij onze kinderen op pad met het ideaal van een witte boorden job. Vaak zijn dat de nietszeggende, papier schuivende bezigheden die dit artikel beschrijft.

Avatar van marianne

Chapeau, geen woord van gelogen!

Avatar van mirjam overbeek

Dank je wel, wat goed beschreven en verwoord. Nou snap ik opeens waarom ik overal van die 'dode muur' antwoorden krijg wanneer ik in de buitenwereld iets moet regelen. Zeer frustrerend. ( ben zelf kunstenares)

Avatar van Jolanda 0001

Over de overheid, ik ben zelf sinds anderhalf jaar ambtenaar. Met vele nieuwe collega's bereiden wij ons voor op de pensioneringsgolf van de komende 5 jaar.

Avatar van Jeanette van Dijk

Jeetje Jolanda, dat klinkt bijna als de perfecte kans om eens flink te hervormen met natuurlijke afvloeiing ;). In het vijfde artikel van deze serie ga ik uitleggen waarom dat zo belangrijk is.

Avatar van Jolanda 0001

Wat een messcherpe ontleding! Dank hiervoor. Ik kijk uit naar je volgende post!

Avatar van Jeroen1964

"Wie meer verdient dan een loodgieter of vrachtwagenchauffeur, concludeert al snel dat ze ook meer weet." Die vind ik leuk. Precies wat ik dus hebt ervaren met mijn zeer hoog theoretisch opgeleide inmiddels ex-vrienden. Ik ben vrachtwagenchauffeur geworden, verdien eigenlijk vrij goed zodat ik met een half jaar werken gemakkelijk hier in Thailand de rest van het jaar kan rondkomen. Onderweg heb ik uren tijd voor bijscholing dmv podcasts te luisteren, artikelen te lezen. Mijn ex-vrienden kijken het journaal, nieuwsuur want druk druk druk,hé. Toen we nog wel eens discussies hadden voelde ik gewoon dat er op mij werd neergekeken. Ik maakte me zorgen over waar het in de maatschappij heen ging, zij natuurlijk compleet niet met hun 9-5 baantje voor de overheid. Stonden tijdens covid vooraan in de rij want er was zoveel te verliezen. Ik bleef ze waarschuwen, voorzichtig, dit is niet de eerste keer dat je belazerd wordt. Weet je nog, Abje en de Mexicaanse griep? Nee, kompleet weg uit hun wereldbeeld. Onze wereldbeelden liepen zo ver uiteen, ik werd een complotwappie genoemd. Dan stelde ik de vraag: "Leg mij uit hoe geld ontstaat?" Geen van mijn zeer hoog opgeleide ex-vrinden kon de vraag beantwoorden. Zelfs mijn jeugdvriend de accountant had het fout. Hij begreep niet dat het zijn eigen Rabobank is die geld uit het niets creëert tegen rente en wat hiervan de gevolgen zijn voor ons, de gewone burger. Al deze mensen zijn een radartje in deze grote vernietigingsmachine en ze begrijpen het niet, ze willen het niet begrijpen. Ik dacht eerst die hebben toch de capaciteiten om het te kunnen begrijpen, maar je komt gewoon niet voorbij dat schild, een totaal verknipt wereldbeeld dat is ontstaan tijdens de opleiding en wordt versterkt door media. We leven in een Matrix die maar één functie heeft; energie intrekken aan de samenleving om deze over te hevelen naar de happy few. In jouw artikelen lees ik dat wel terug. Misschien moest je eens kijken wat Modelski bedoelt met de Long Cycle Theory. Ben je daar bekend mee? https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0962629899000335 Ook Rai Dalio spreekt hierover: https://youtu.be/xguam0TKMw8?si=HMsFNhA_TZpGBqaw Ik denk dat we voor het eind van zo'n long cycle staan en alles wat je hierboven beschrijft zijn de gevolgen van dit principe, denk ik. Misschien dat je deze theorie eens zou kunnen bekijken en kan het een mooie basis vormen voor een nieuw artikel. Ik heb zoveel herkend in wat je schrijft. Gelukkig zijn er anderen ook hoog opgeleid zoals de enorm gedreven Ewald Engelen die het ook zien. De babbelende klasse noemt hij ze. Ze zitten overal, vooral in de talkshows, rinse and repeat talk shows en zo gaan we dus maar door. Als lemmingen op de afgrond af. Vroeger was dat een van de eerste computer games en ik heb ik wel eens gelezen dat ook dat een onzin verhaal is. Groet, Bedankt voor je werk!

Avatar van Jeanette van Dijk

Ha wat een leuk commentaar! Zo te lezen heb jij het leven goed voor elkaar. En je illustreert ook mooi de essentie van dit artikel: hoogopgeleiden zijn druk met hun ratrace, halen hun status uit LinkedIn en vergeten ondertussen te leven. Laagopgeleiden (of slimme hoogopgeleiden) begrijpen dat je niet leeft om te werken maar werkt om te leven en de rest van het leven is om te genieten.

Een accountant die niet begrijpt hoe geld gecreëerd wordt (vergeet ook niet hoe de ECB al zeker 15 jaar geld creëert door slechte leningen op te kopen) is absoluut een giller. Of slecht onderwijs?? Wie weet

Jouw theorie over de Long Cycle sluit goed aan bij dit artikel van mij over de aanval op Iran en waarom ik die zie als de laatste uithaal van een stervende hegemon in plaats van een reddingsoperatie. Wij zitten in de staart, Azië komt op. Ik zou zeggen, blijf nog even zitten ;) https://curlingkinderen.substack.com/p/machtspolitiek-met-mensenrechtenretoriek

Avatar van MVSA

Goed stuk. Eigen bedrijf, zelfstandigheid, vrijheid. Het wordt nog steeds gemeden in het klaslokaal om jongeren te motiveren ervoor te kiezen. Afhankelijkheid word je 12 jaar, of 16 jaar als je gaat studeren, mee gedrogeerd.

Avatar van Hilde Herman

Ik loop al jaren (en in toenemende mate) met wat ik een USSR-gevoel noem. Dat wordt hier perfect omschreven. Bedankt hiervoor!

Avatar van Cees Mul

Goed stuk!

Je noemt groot bedrijf en ambtenarij, maar hetzelfde gebeurt natuurlijk in de politiek. Met het bizarre systeem van politieke partijen. Je wordt lid, je houdt je koest, je blaast wat mee met de partijlijn, en dan kun je zomaar burgemeester van Utrecht worden. Of, god verhoede Commissaris van de Koning, misschien wel de grootste bullshit job van het land.

Op deze manier zou in theorie een buikspreekpop het tot premier kunnen schoppen. In theorie dan.

Praktische wijsheid noemt Ad Verbrugge het. Dat missen we. Een Jan Schaefer in de kamer, in zijn spijkerjasje.

Je schetst denk ik een samenleving in verval. Moraalridders gespeend van enige realiteitszin bepalen ons 'beleid'. De volgende crisis heeft zich alweer aangediend. Weer een energie crisis, zucht. De uitslag van de gemeenteraads verkiezingen bewijzen jouw gelijk. In Amsterdam is GL/PvdA nog steeds de grootste. Schoolvoorbeeld van moralistische hoogmoed. Heb Montfoort er eens bijgepakt. Ik ken daar wat mensen. GL/PvdA komt niet eens voor op de lijst. Ik vind het een mooie indicatie van de kloof tussen praktisch denkenden en academisch geschoolde theoretici. Overigens is het opkomst percentage in Amsterdam iets van 48%. 20% van die 48%, dus ongeveer een tiende van de stemgerechtigden heeft op deze partij gestemd. Democratie? Hm.

Is dit nog om te keren, dat is eigenlijk de grote vraag. Decennia van afbraak, niet eens uit kwade wil, daar geloof ik niet in. Maar juist met het idee het goede te doen maar dan op een uiterst onbekwame manier. En dit gaat verder dan Nederland. Onze complete 'westerse beschaving' heeft ditzelfde pad doorlopen. Onderwijs moet beter, maar hoe? Door er meer geld tegen aan te gooien? Denk het niet, het zit dieper. Het kan ook zijn dat het te laat is en dat we het tij niet meer kunnen keren. Ewald Engelen noemt het de 'academische wasstraat', een mooie vondst en helaas 100% accuraat.

Het wordt te lang, maar met plezier jouw stuk gelezen vanochtend. Stap 1 is ons realiseren in wat voor situatie we ons eigenlijk bevinden. De echte problematiek benoemen, de grote lijnen zien. Vandaaruit zou in theorie de olietanker nog gekeerd kunnen worden. Ronald Plasterks laatste columnn in de Telegraaf sluit hier trouwens 100% bij aan.

Avatar van Jeanette van Dijk

Ik houd mij in de Nederlandse substack voornamelijk bezig met technocratie: hoe we er gekomen zijn en later wellicht de weg eruit, alhoewel ik ook sterk twijfel of we dat voor de volgende grote crisis voor elkaar gaan krijgen, of wellicht alleen met die hulp. Heel veel mensen hebben de werkelijke staat van het land niet door en ook niet dat we al zeker 30 jaar op de pof leven.

Op mijn Engelse substack houdt ik mij bezig met het verval van de hele westerse wereld, want daar zitten we inmiddels ook in de staart en kan de aanval op Iran nog wel eens het laatste zetje zijn. We gaan het zien.

Ik heb vorig jaar een aantal artikelen gepubliceerd over de kenniscrisis, daarin staat al veel verwoord. Ik probeer er naartoe te werken, maar helaas is mijn tempo niet zo hoog. Blijf nog even hangen, ik kom er wel ;)

Avatar van Cees Mul

Ik blijf hangen. Aantal Substack abonnementen loopt wat uit de hand. Het lukt me niet meer om het allemaal bij te houden, laat staan zelf iets op te zetten. Leuke discussie hier.

Avatar van TrueIsNeverAsFirstExcepted

Deze zin is dikke onzin:"Wie meer verdient dan een loodgieter of vrachtwagenchauffeur, concludeert al snel dat ze ook meer weet.".... Wie meer verdient, ook meer weet? Hou toch op met dat zulke onzin verkopen aan anderen! Als ik dat nog moet 'verdedigen' moet dan begrijp je echt niet waarom ik het zeg!.... Dat heet met een mooie fasion bewoording: 'hoogmoedige kennis vergaren!'... De ware kennis ligt niet bij het "Gratis stelen van kennis!"... Dat 'ware kennis' krijgt men echt niet bij alléén 'stelen' hoor! Maar dat is mijn eigen 'ondervinding in het leven zelf', het is méér dan dat hoor!