Het verschil tussen boerenverstand en gezondverstand is dat het eerste vnl steunt op kennis opgedaan uit ervaring, terwijl gezondverstand daarnaast ook nog steunt op een bredere algemene kennis.
Academici krijgen een arrogantie aangeleerd die hun zgn opgedane kennis fixeert ten koste van het gezond verstand. Je kunt ook gewoon zeggen dat zij hun gezondverstand wordt afgeleerd. Terwijl lager opgeleiden hun boerenverstand iig nog behouden.
Hetzelfde principe is werkzaam in de witte jas van de dokter die hem verleid om naast zijn schoenen te gaan lopen.
De arrogantie zit hem erin dat de integriteisstatus van de Wetenschap zomaar op de academicus wordt geprojecteerd door anderen én zichzelf, terwijl in die wereld juist een misvormt zelfbeeld wordt opgebouwd als zou de academicus veronderstelde de ver ten grondslag dat vanwege het integriteit
Maar een hoge opleiding zegt niets over helder kunnen denken hoor! Op uni de nodige linkse slaafse Mao en Stalin volgers ontmoet en gesproken. Jaren 70. En ook ontdekt dat antisemitisme net zo welig tiert bij extreem links als bij naar rechts . En dan zat ik nog wel op een uni die niet als links bekend stond. Kan je nagaan. Inmiddels is dat trouwens veranderd: Leiden huilt gewoon mee met de linkse wolfen. Met academisch mijmeren weinig te maken: gewoon politiek bedrijven. Doet me dus denken aan de denkbeelden van veel hoger opgeleiden vandaag de dag. Wel slim van ze was om alle instituties in ons land met hun geloofsverwanten te vullen sinds de begin jaren 80. Daar ligt namelijk de ware macht om te manipuleren en te beinvloeden en zo het beleid in de praktijk te bepalen . Niet bij de regering
Alle universiteiten zijn inmiddels behoorlijk homogeen en stimuleren geen zelfstandig kritisch denken meer. Zolang de subsidies blijven stromen, zal dat niet veranderen. Maar maatschappelijk geeft dat natuurlijk enorme probleem en weinig toekomstperspectief.
Ik krijg een dejavu, banken crisis 2007, Griekenland. Gaan we dezelfde weg op? Weliswaar met andere oorzaken maar toch?
Ik ben n beetje bang voor de consequenties. Maar t zou een prachtig moment zijn om onze kapitalistische systeem eens te hereiken. Of een alternatief te vinden.
Volgende overtuiging wordt dagelijks bevestigd. Mensen zonder verstand die niet gestudeerd hebben, dat is meestal geen probleem. Mensen zonder verstand die wel gestudeerd hebben, dat is meestal een catastrofe, gevaarlijk bovendien en daar zijn er tegenwoordig meer en meer van.
Volgende overtuiging wordt dagelijks bevestigd. Mensen zonder verstand die niet gestudeerd hebben, dat is meestal geen probleem. Mensen zonder verstand die wel gestudeerd hebben, dat is meestal een catastrofe, gevaarlijk bovendien en daar zijn er tegenwoordig meer en meer van.
Dag Jeannette, dank voor je antwoord. Even los van de exacte getallen voor 2025, heb ik Gemini AI een rekenvoorbeeld gegeven en commentaar gevraagd op de geherdefinieerde belastingdruk. Conclusie van Gemini: de geherdefinieerde belastingdruk meet hoe zwaar de overheid drukt op de particuliere sector.
RekenvoorbeeldLaten we de twee situaties uit jouw voorbeeld doorrekenen om het verschil goed in beeld te krijgen.SituatieBBP (Y)Belastingen (T)Standaard BelastingdrukVoorgestelde BelastingdrukJaar 1€ 500 miljard€ 100 miljard$\frac{100}{500} = 20\%$$\frac{100}{500 - 100} = 25\%$Jaar 2€ 600 miljard€ 200 miljard$\frac{200}{600} \approx 33,3\%$$\frac{200}{600 - 200} = 50\%$Opmerking: In je tweede jaar noem je de waarde "200/500". Omdat het BBP in jaar 2 stijgt naar 600 miljard (400 + 200), is de standaard belastingdruk in werkelijkheid 33,3% in plaats van 33% / 500.Is het beter om jouw definitie te gebruiken?Het antwoord hangt vooral af van wat je precies wilt meten. Beide methoden hebben hun eigen merites:Waarom de standaarddefinitie (vaak) wordt gebruikt:Internationale vergelijkbaarheid: Organisaties zoals de OESO en Eurostat gebruiken deze maatstaf om landen te vergelijken. Het geeft aan welk deel van de totale economische activiteit door de overheid wordt geconsumeerd of herverdeeld.Economische kringloop: De overheidssector is een volwaardig onderdeel van het BBP (onder de noemer $G$ in de bestedingenmethode). Het is daarom logisch om de totale omvang in de noemer te behouden.Waarom jouw alternatieve definitie nuttig kan zijn: Druk op de particuliere sector: Jouw noemer ($BBP - T$) haalt de overheidsbestedingen eruit en kijkt puur naar het deel van het inkomen dat door de markt (bedrijven en huishoudens) wordt geproduceerd. Als de overheid groeit, krimpt de noemer relatief gezien. Dit laat de 'belastingdruk' op de private sector veel scherper stijgen, wat een realistischer beeld kan geven van de ervaren druk op de particuliere markt.Conclusie: Jouw hergedefinieerde belastingdruk is zeker niet slechter, maar meet iets anders. Als je wil onderzoeken hoe zwaar de overheid op de particuliere sector drukt, is jouw formule een zeer verhelderende toevoeging. Als je de totale economie als geheel bekijkt, blijft de standaarddefinitie de norm.
Hi Peter, volgens mij trek jij de belastingen van het BBP af? Die formule ken ik niet, ik heb mij op de gangbare berekening gebaseerd en leg uit waarom die een misleidend beeld geeft. In mijn berekening worden niet de belastinginkomsten (510 miljard) maar de overheidsbestedingen van het BBP (255 miljard) afgehaald. Ik maak daarbij een correctie voor economische activiteit die met belastinggeld is gefinancierd. Want die economische activiteit moet wel opgebracht worden en die rekening ligt bij de particuliere sector. Ik begrijp eerlijk gezegd ook niet goed wat je wel meet als je de belastinginkomsten van het BBP afhaalt.
Hallo Jeanette, ik kan nog steeds niet het door jou geschatte bedrag aan belastingkomsten, 510 miljard, herleiden. De definitieve belastinginkomsten over 2025 zijn pas eind mei, na verwerking aangiften, bekend. En wat definieer je dan als overheidsbestedingen als je zegt dat het gaat om 255 miljard? De overheid geeft toch meer uit dan dat ze binnenkrijgt omdat ze een begrotingstekort heeft? Of is die 255 miljard na jouw correctie voor economische activiteit die gefinancierd wordt met overheidsgeld? Waaruit bestaat dan die correctie op hoofdlijnen/uitgavencategoriën? Ik den dat we beide vinden dat het belastingdrukcijfer een vertekend beeld geeft als % van het BBP door de manier waarop dit wordt berekend. In mijn fictieve rekenvoorbeeld wat ik aan Gemini voorlegde laat ik in het tweede jaar de belastingen verdubbelen van 25% naar 50% waardoor het BBP stijgt met 20% en de officiële belastingdruk stijgt van 20% naar slechts 33,3%
Als ik hierbij mag aanhaken, de belastingdruk zoals door jou Jeanette voorgesteld houdt mijns inziens ook geen rekening met het feit dat werknemers in de waarde-onttrekkende sectoren óók gewoon belasting betalen. Misschien is dat in iets andere woorden wat Peter ook al zei maar het lijkt me hoe dan ook dat dit in je berekening over het hoofd wordt gezien.
Dat zie je helemaal goed. Iedereen betaalt belasting en al die belastingen worden meegenomen in de €510 miljard belastinginkomsten. Daar heb ik niets aan veranderd. Het BBP bestaat uit economische activiteit van bedrijven, burgers en overheid. Maar de economische activiteit van overheid, zorg en onderwijs wordt gefinancierd met belastinggeld. Als je die activiteiten meeneemt in het BBP dan deel je de belastinginkomsten door activiteiten die met belastinggeld worden gefinancierd. Het resultaat is een misleidend laag percentage, maar ook een gekke formule: want hoe meer de overheid uitgeeft, hoe hoger het BBP en hoe lager de belastingdruk, terwijl wij al die extra overheidsuitgaven met belastingen moeten opbrengen. Dat is wat ik met die correctie heb willen uitdrukken.
Bedankt, duidelijk! Toch snijdt de opmerking van Peter dan toch wel hout dat het vooral de belastingdruk voor de waarde toevoegende sector is die hoger wordt. Als particuliere belastingbetaler hoeft dat niet zo te zijn. De totale belastingopbrengst wordt immers opgebracht door werknemers in beide sectoren en niet alleen de waarde toevoegende sector.
Een andere discussie kan overigens nog zijn of de overheid niet ook diensten levert van waarde. Weliswaar zijn dit vaak diensten waarvoor de vraag door diezelfde overheid is gecreëerd dmv wetten en regels maar het kan zeker aan een behoefte beantwoorden. Bijv een paspoort kopen om naar het buitenland te gaan is alleen nodig omdat hier internationale regels over zijn gemaakt. Echter zonder die regels zouden we ons een stuk onveiliger voelen omdat iedereen maar ons land binnen kan komen. Geen weldenkend mens zou alle grenscontroles willen afschaffen (of die nu aan de Nederlandse of EU/Schengen grens zijn gelegen). Of herverdeling van vermogen binnen een land om diegenen die buiten eigen schuld geen inkomen kunnen verwerven toch een bestaansminimum te bieden. Het bestaan van dit soort systemen kan onszelf ook vroeg of laat goed uitkomen als de nood aan de man is.
Zeker, maar let op: je hebt het weer over de belastinginkomsten en die worden volledig meegenomen. Wat betreft de output heb je ook gelijk: brandweer, leraren, verpleegsters. Allemaal hartstikke belangrijk, ook al is het gefinancierd met belastinggeld. Waar het mij om gaat: die belastingcenten moeten ergens opgebracht worden. Door de output van overheid mee te nemen in bbp deel je belastinginkomsten door belastinguitgaven en dat geeft een zeer misleidend resultaat over onze werkelijke belastingdruk. Vroeger rekende het cbs de werkelijke gemiddelde belastingdruk uit door de druk bij de betaler te meten. Daar zijn ze al zeker 15 jaar mee gestopt. Rara hoe kan dat 😉
Ha Peter, nou komen we ergens! De cijfers die ik gebruik zijn geen schattingen, maar komen uit CBS Statline. Dat is de databank van het CBS waarin zij al hun verzamelde cijfers publiceren.
Het CBS definieert de overheidsinkomsten als volgt: de inkomsten van de sector overheid bestaan uit belastinginkomsten, ontvangen sociale premies, inkomsten uit productieactiviteiten, overige lopende inkomsten en ontvangen kapitaaloverdrachten. Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken. Dat betekent dat in dit bedrag de werkelijk ontvangen belastinginkomsten zit over eerdere jaren. De belastinginkomsten over 2025 worden pas na dat jaar berekend en tellen pas mee als ze geïnd worden.
De overheidsbestedingen definieert het CBS als de totale uitgaven van de overheid waar een directe prestatie tegenover staat. Dat valt uiteen uit overheidsconsumptie (ambtenarensalarissen etc) en overheidsinvesteringen (bijvoorbeeld de aanleg van wegen). Nb. Uitkeringen zoals bijstand en AOW vallen hier niet onder, dat zijn overdrachtsuitgaven)
De enige schatting die ik heb gemaakt zit in de tabel in de uitsplitsing naar waarde-creerend en waarde-onttrekkend. Dit zijn geen categorieën die het CBS gebruikt, dus die heb ik naar aard van de categorie ondergebracht in creërend (bijvoorbeeld nijverheid) en onttrekkend (overheid en zakelijke diensten)
De belastingdruk reken je uit door de overheidsinkomsten door het BBP te delen. Voor 2025 kom je dan op 510.300/1.058.830 = 48%. Haal je de overheidsuitgaven uit het BBP (255.511) dan krijg je een belastingdruk van 510.300/(1.058.830-255.511) = 63%.
En dan is de vraag uiteraard, waarom wijken mijn percentages af (43%/55%)? Dat komt omdat ik aanvankelijk met cijfers tot 2024 werkte. Ik vond pas bij controle vlak voor publicatie de cijfers over 2025 (andere tabel, grmbl). Toen heb ik alle cijfers aangepast en drie keer gecontroleerd, maar de percentages vergeten.
Goed opgemerkt! Ik zal een aanpassing in het artikel maken.
IJzersterk stuk weer, dank daarvoor. Tijdens het lezen moest ik denken aan een uitspraak van - ik geloof - Douglas Murray die zei dat we vroeger discusiëerden op basis vsn verschillende meningen en heden op basis van verschillende feiten. De “luxe overtuigingen” komen vooral voort uit hetgeen de “Excel-ridders” in modellen et al als waarheid en feit presenteren (Aerius, het stkstofmodel, need I say more?).
Naar mijn mening wordt het tijd dat we weer meer op gezond verstand en feiten, gebaseerd op de exacte wetenschap besluiten en beleid gaan maken in plaats van gebaseerd op modellen en luxe overtuigingen.
Het blijft een genoegen om telkens jouw bijdragen te lezen, ga daar alsjeblieft mee door!
Ja die Aerius staat ook op mijn luxe-overtuigingen lijstje, vooral omdat we daarmee alle andere crises in dit land verergeren. Is al veel over geschreven natuurlijk, maar wellicht waag ik ook nog een poging 😉
mooie bijdrage en ik als kritische hoogopgeleide in de GGZ verbaas mij telkens weer over de "domme" gedragingen en uitlatingen van collegae met academische titels waarbij het vooral lijkt te draaien om consensus met het narratief waarbij de coronaperiode wel overduidelijk liet zien dat het streven naar consensus zwaarder woog dan je "boerenverstand" gebruiken. ik had een ernstig conflict met een psychiater over het al dan niet dragen van een mondmasker, hij stond wekelijks op de ok met een masker voor waarbij de enige reden is voorkomen van het uitwisselen van lichaamsvloeistoffen (snot, sputum, urine, bloed, pus). Hij was oprecht bang ziek te worden als ik op de werkvloer geen mondmasker droeg en dan heb je minimaal 12 jaar academische studie achter de kiezen. En geen tijd, zin of behoefte om je te verdiepen in de effectiviteit van mondmaskers. Nee je voegt je naar de heersende mening van de instelling. Een ontluisterende ervaring en reden om uiteindelijk te vertrekken.
Tja, dat zijn ook mijn ervaringen met de zorg. Al die artsen die jaaaaren hebben gestudeerd en niet voorbij hun protocol kunnen kijken. Niet omdat ze het niet kunnen, maar omdat de hele zorg is ingericht op standaard diagnostiek met standaard oplossingen. En wie wel vraagtekens zet, wordt zelf het probleem.
LOL, ik noem ze gewoon de useful idiots van public - private partnership, wat vroeger gewoon fascisme heette. Of moet ik het corporate fascisme noemen? Het is de lobby samen met de NGO’s die de dienst uit maken. Niet onze homoseksuele Zonnekoning uit Uden. Land van Ravenstein trouwens. Alles wat Robbie mag doen is publiek geld naar de private belangen schuiven. En business is weer goed. Zolang de samenleving het nog kan dragen dan.
Fascisme is toch echt iets anders. Het huwelijk tussen grootbedrijf en grootoverheid noem ik corporate socialisme. Winsten privaat, verliezen publiek. En inderdaad, ook achter D66 zitten grote geldschieters.
De lobby en NGO's zitten overigens meer in Brussel, waar wij steeds meer soevereiniteit naartoe overdragen.
Ik zie het toch anders. Fascisme is een unieke periode geweest in de geschiedenis van Italie: een autoritaire leider, een eenpartijstaat, geweld tegen de eigen bevolking en onderdrukking van oppositie met fysiek geweld. Zo werkt de EU niet.
Als je een vergelijking zou willen maken, dan denk ik eerder aan maffiapraktijken. De EU is een enorm bureaucratisch apparaat dat niet democratisch wordt gekozen, noch gecontroleerd. Een lobbynetwerk van zeker 25.000 lobbyisten oefent invloed uit op de regelgeving die over ons heen wordt gestort. De EU krijgt steeds meer macht omdat lidstaten steeds meer soevereiniteit overdragen en niet optreden waar de EU buiten haar boekje gaat. Maar de EU gebruikt geen geweld.
In plaats daarvan gebruikt de EU subsidies om lidstaten en instellingen in een bepaalde richting te duwen. Denk aan Horizon Europe of Jean Monnet- initiatieven op universiteiten om studenten te indoctrineren met pro-Europa narratieven. Of de subsidies waar de EU graag mee strooit om hun richtlijnen op nationaal niveau geïmplementeerd te krijgen. Grimmiger wordt het als de EU subsidies gaat onthouden omdat een lidstaat tegen EU-besluiten ingaat. Hongarije is daar een goed voorbeeld van. Die zien al jarenlang meer dan 30 miljard euro aan EU-subsidies is bevroren, officieel vanwege rechtsstaatschendingen, maar in de praktijk onlosmakelijk verbonden met hun weigering om mee te gaan in het EU-migratiebeleid en hun verzet tegen sancties en steunpakketten.
De EU werkt dus met omkoping en afpersing als technieken. Beschermingsconstructies, die van buitenaf heel aanlokkelijk lijken, maar die leiden tot afhankelijkheid en uiteindelijk onderwerping. Geweld is dan vaak niet meer nodig.
Drang, geen dwang. Dezelfde regio, andere benaming.
Ik heb het ook niet over het klassieke fascisme, in de EU werkt het andersom. Overheid staat geheel in dienst van privaat. Je kan het mafia noemen, of corporate fascism. Is er al een goede term voor waar we zijn aanbeland? Fysiek geweld is vervangen door bijvoorbeeld de bankrekening te cancellen zoals al bij verschillende critici is gebeurd. Baud, Frédéric Baldan en nog enkelen. (Inter)Nationalisme volop aanwezig in de EU, militairisme steekt de kop op, etc. Veel overeenkomsten met het fascisme met denk ik één groot verschil, de EU-staat is slechts een vehikel en de corporatie(s) maakt de dienst uit.
Je hebt een goed punt. Alhoewel ik denk dat die militarisering primair is om de eigen economische neergang, stupiditeit en incompetentie te verdoezelen. Oorlogsindustrie doet het altijd goed op het BBP, maakt niet uit dat je eigen bevolking dan niets meer te eten heeft.
En ja, bankrekeningen sluiten, mensen maandenlang vastzetten of niet meer toelaten in een land vanwege ‘de nationale veiligheid’. We wijzen graag met ons verheven vingertje naar Rusland en China, maar zelf kunnen we er ook wat van.
Ik denk alleen niet dat die tendensen uitsluitend voortkomen uit corporatisme. Tuurlijk, de corrupte Pfizer-deal waar de sms’jes nog steeds niet boven tafel zijn, de subsidies en regelgeving, de WEF en Bilderberg bijeenkomsten waar bureaucratie, technocratie en monarchie over elkaar heen buitelen, het speelt allemaal mee. Maar onderschat het component ideologie niet, de duizenden NGO’s, de Green Deal. Europese bedrijven hebben wel degelijk veel last van de Europese stupiditeit als het gaat om Oekraïne en het dichtdraaien van de Russische gaskraan. Die krijgen dan weer subsidies. Ach, misschien heb je toch gelijk, ha ha.
Dank! Ik vind het een hele interessante discussie zo. Je zet mijn hersenen in ieder geval aan het kraken. Ik hield de ideologie en het corporatisme (wat toch meer opportunisme is) tot nu toe gescheiden, maar misschien moet ik daar toch meer geïntegreerd naar kijken.
Het verschil tussen boerenverstand en gezondverstand is dat het eerste vnl steunt op kennis opgedaan uit ervaring, terwijl gezondverstand daarnaast ook nog steunt op een bredere algemene kennis.
Academici krijgen een arrogantie aangeleerd die hun zgn opgedane kennis fixeert ten koste van het gezond verstand. Je kunt ook gewoon zeggen dat zij hun gezondverstand wordt afgeleerd. Terwijl lager opgeleiden hun boerenverstand iig nog behouden.
Hetzelfde principe is werkzaam in de witte jas van de dokter die hem verleid om naast zijn schoenen te gaan lopen.
De arrogantie zit hem erin dat de integriteisstatus van de Wetenschap zomaar op de academicus wordt geprojecteerd door anderen én zichzelf, terwijl in die wereld juist een misvormt zelfbeeld wordt opgebouwd als zou de academicus veronderstelde de ver ten grondslag dat vanwege het integriteit
Mooi verwoord!
Maar een hoge opleiding zegt niets over helder kunnen denken hoor! Op uni de nodige linkse slaafse Mao en Stalin volgers ontmoet en gesproken. Jaren 70. En ook ontdekt dat antisemitisme net zo welig tiert bij extreem links als bij naar rechts . En dan zat ik nog wel op een uni die niet als links bekend stond. Kan je nagaan. Inmiddels is dat trouwens veranderd: Leiden huilt gewoon mee met de linkse wolfen. Met academisch mijmeren weinig te maken: gewoon politiek bedrijven. Doet me dus denken aan de denkbeelden van veel hoger opgeleiden vandaag de dag. Wel slim van ze was om alle instituties in ons land met hun geloofsverwanten te vullen sinds de begin jaren 80. Daar ligt namelijk de ware macht om te manipuleren en te beinvloeden en zo het beleid in de praktijk te bepalen . Niet bij de regering
Alle universiteiten zijn inmiddels behoorlijk homogeen en stimuleren geen zelfstandig kritisch denken meer. Zolang de subsidies blijven stromen, zal dat niet veranderen. Maar maatschappelijk geeft dat natuurlijk enorme probleem en weinig toekomstperspectief.
Ik krijg een dejavu, banken crisis 2007, Griekenland. Gaan we dezelfde weg op? Weliswaar met andere oorzaken maar toch?
Ik ben n beetje bang voor de consequenties. Maar t zou een prachtig moment zijn om onze kapitalistische systeem eens te hereiken. Of een alternatief te vinden.
Oh Pien, niet mijn volgende artikel verraden!!!
Pure intuïtie 😉
Prachtig analyse. Wou dat er in België ook zo kon gedacht worden.
Volgende overtuiging wordt dagelijks bevestigd. Mensen zonder verstand die niet gestudeerd hebben, dat is meestal geen probleem. Mensen zonder verstand die wel gestudeerd hebben, dat is meestal een catastrofe, gevaarlijk bovendien en daar zijn er tegenwoordig meer en meer van.
Volgende overtuiging wordt dagelijks bevestigd. Mensen zonder verstand die niet gestudeerd hebben, dat is meestal geen probleem. Mensen zonder verstand die wel gestudeerd hebben, dat is meestal een catastrofe, gevaarlijk bovendien en daar zijn er tegenwoordig meer en meer van.
Dank je voor alle inzichten weer! 👌🏽
Ik doe mijn best :)
Dag Jeannette, dank voor je antwoord. Even los van de exacte getallen voor 2025, heb ik Gemini AI een rekenvoorbeeld gegeven en commentaar gevraagd op de geherdefinieerde belastingdruk. Conclusie van Gemini: de geherdefinieerde belastingdruk meet hoe zwaar de overheid drukt op de particuliere sector.
RekenvoorbeeldLaten we de twee situaties uit jouw voorbeeld doorrekenen om het verschil goed in beeld te krijgen.SituatieBBP (Y)Belastingen (T)Standaard BelastingdrukVoorgestelde BelastingdrukJaar 1€ 500 miljard€ 100 miljard$\frac{100}{500} = 20\%$$\frac{100}{500 - 100} = 25\%$Jaar 2€ 600 miljard€ 200 miljard$\frac{200}{600} \approx 33,3\%$$\frac{200}{600 - 200} = 50\%$Opmerking: In je tweede jaar noem je de waarde "200/500". Omdat het BBP in jaar 2 stijgt naar 600 miljard (400 + 200), is de standaard belastingdruk in werkelijkheid 33,3% in plaats van 33% / 500.Is het beter om jouw definitie te gebruiken?Het antwoord hangt vooral af van wat je precies wilt meten. Beide methoden hebben hun eigen merites:Waarom de standaarddefinitie (vaak) wordt gebruikt:Internationale vergelijkbaarheid: Organisaties zoals de OESO en Eurostat gebruiken deze maatstaf om landen te vergelijken. Het geeft aan welk deel van de totale economische activiteit door de overheid wordt geconsumeerd of herverdeeld.Economische kringloop: De overheidssector is een volwaardig onderdeel van het BBP (onder de noemer $G$ in de bestedingenmethode). Het is daarom logisch om de totale omvang in de noemer te behouden.Waarom jouw alternatieve definitie nuttig kan zijn: Druk op de particuliere sector: Jouw noemer ($BBP - T$) haalt de overheidsbestedingen eruit en kijkt puur naar het deel van het inkomen dat door de markt (bedrijven en huishoudens) wordt geproduceerd. Als de overheid groeit, krimpt de noemer relatief gezien. Dit laat de 'belastingdruk' op de private sector veel scherper stijgen, wat een realistischer beeld kan geven van de ervaren druk op de particuliere markt.Conclusie: Jouw hergedefinieerde belastingdruk is zeker niet slechter, maar meet iets anders. Als je wil onderzoeken hoe zwaar de overheid op de particuliere sector drukt, is jouw formule een zeer verhelderende toevoeging. Als je de totale economie als geheel bekijkt, blijft de standaarddefinitie de norm.
Hi Peter, volgens mij trek jij de belastingen van het BBP af? Die formule ken ik niet, ik heb mij op de gangbare berekening gebaseerd en leg uit waarom die een misleidend beeld geeft. In mijn berekening worden niet de belastinginkomsten (510 miljard) maar de overheidsbestedingen van het BBP (255 miljard) afgehaald. Ik maak daarbij een correctie voor economische activiteit die met belastinggeld is gefinancierd. Want die economische activiteit moet wel opgebracht worden en die rekening ligt bij de particuliere sector. Ik begrijp eerlijk gezegd ook niet goed wat je wel meet als je de belastinginkomsten van het BBP afhaalt.
Hallo Jeanette, ik kan nog steeds niet het door jou geschatte bedrag aan belastingkomsten, 510 miljard, herleiden. De definitieve belastinginkomsten over 2025 zijn pas eind mei, na verwerking aangiften, bekend. En wat definieer je dan als overheidsbestedingen als je zegt dat het gaat om 255 miljard? De overheid geeft toch meer uit dan dat ze binnenkrijgt omdat ze een begrotingstekort heeft? Of is die 255 miljard na jouw correctie voor economische activiteit die gefinancierd wordt met overheidsgeld? Waaruit bestaat dan die correctie op hoofdlijnen/uitgavencategoriën? Ik den dat we beide vinden dat het belastingdrukcijfer een vertekend beeld geeft als % van het BBP door de manier waarop dit wordt berekend. In mijn fictieve rekenvoorbeeld wat ik aan Gemini voorlegde laat ik in het tweede jaar de belastingen verdubbelen van 25% naar 50% waardoor het BBP stijgt met 20% en de officiële belastingdruk stijgt van 20% naar slechts 33,3%
Als ik hierbij mag aanhaken, de belastingdruk zoals door jou Jeanette voorgesteld houdt mijns inziens ook geen rekening met het feit dat werknemers in de waarde-onttrekkende sectoren óók gewoon belasting betalen. Misschien is dat in iets andere woorden wat Peter ook al zei maar het lijkt me hoe dan ook dat dit in je berekening over het hoofd wordt gezien.
Bedankt voor je reactie!
Hans
Dat zie je helemaal goed. Iedereen betaalt belasting en al die belastingen worden meegenomen in de €510 miljard belastinginkomsten. Daar heb ik niets aan veranderd. Het BBP bestaat uit economische activiteit van bedrijven, burgers en overheid. Maar de economische activiteit van overheid, zorg en onderwijs wordt gefinancierd met belastinggeld. Als je die activiteiten meeneemt in het BBP dan deel je de belastinginkomsten door activiteiten die met belastinggeld worden gefinancierd. Het resultaat is een misleidend laag percentage, maar ook een gekke formule: want hoe meer de overheid uitgeeft, hoe hoger het BBP en hoe lager de belastingdruk, terwijl wij al die extra overheidsuitgaven met belastingen moeten opbrengen. Dat is wat ik met die correctie heb willen uitdrukken.
Bedankt, duidelijk! Toch snijdt de opmerking van Peter dan toch wel hout dat het vooral de belastingdruk voor de waarde toevoegende sector is die hoger wordt. Als particuliere belastingbetaler hoeft dat niet zo te zijn. De totale belastingopbrengst wordt immers opgebracht door werknemers in beide sectoren en niet alleen de waarde toevoegende sector.
Een andere discussie kan overigens nog zijn of de overheid niet ook diensten levert van waarde. Weliswaar zijn dit vaak diensten waarvoor de vraag door diezelfde overheid is gecreëerd dmv wetten en regels maar het kan zeker aan een behoefte beantwoorden. Bijv een paspoort kopen om naar het buitenland te gaan is alleen nodig omdat hier internationale regels over zijn gemaakt. Echter zonder die regels zouden we ons een stuk onveiliger voelen omdat iedereen maar ons land binnen kan komen. Geen weldenkend mens zou alle grenscontroles willen afschaffen (of die nu aan de Nederlandse of EU/Schengen grens zijn gelegen). Of herverdeling van vermogen binnen een land om diegenen die buiten eigen schuld geen inkomen kunnen verwerven toch een bestaansminimum te bieden. Het bestaan van dit soort systemen kan onszelf ook vroeg of laat goed uitkomen als de nood aan de man is.
Zeker, maar let op: je hebt het weer over de belastinginkomsten en die worden volledig meegenomen. Wat betreft de output heb je ook gelijk: brandweer, leraren, verpleegsters. Allemaal hartstikke belangrijk, ook al is het gefinancierd met belastinggeld. Waar het mij om gaat: die belastingcenten moeten ergens opgebracht worden. Door de output van overheid mee te nemen in bbp deel je belastinginkomsten door belastinguitgaven en dat geeft een zeer misleidend resultaat over onze werkelijke belastingdruk. Vroeger rekende het cbs de werkelijke gemiddelde belastingdruk uit door de druk bij de betaler te meten. Daar zijn ze al zeker 15 jaar mee gestopt. Rara hoe kan dat 😉
ik bedoel dus de belastingdruk op de particuliere sector
Ha Peter, nou komen we ergens! De cijfers die ik gebruik zijn geen schattingen, maar komen uit CBS Statline. Dat is de databank van het CBS waarin zij al hun verzamelde cijfers publiceren.
Het CBS definieert de overheidsinkomsten als volgt: de inkomsten van de sector overheid bestaan uit belastinginkomsten, ontvangen sociale premies, inkomsten uit productieactiviteiten, overige lopende inkomsten en ontvangen kapitaaloverdrachten. Het transactiemoment bepaalt het moment van boeken. Dat betekent dat in dit bedrag de werkelijk ontvangen belastinginkomsten zit over eerdere jaren. De belastinginkomsten over 2025 worden pas na dat jaar berekend en tellen pas mee als ze geïnd worden.
De overheidsbestedingen definieert het CBS als de totale uitgaven van de overheid waar een directe prestatie tegenover staat. Dat valt uiteen uit overheidsconsumptie (ambtenarensalarissen etc) en overheidsinvesteringen (bijvoorbeeld de aanleg van wegen). Nb. Uitkeringen zoals bijstand en AOW vallen hier niet onder, dat zijn overdrachtsuitgaven)
De enige schatting die ik heb gemaakt zit in de tabel in de uitsplitsing naar waarde-creerend en waarde-onttrekkend. Dit zijn geen categorieën die het CBS gebruikt, dus die heb ik naar aard van de categorie ondergebracht in creërend (bijvoorbeeld nijverheid) en onttrekkend (overheid en zakelijke diensten)
Goede intenties zijn het excuus van een dwaas...
Jeannette reken eens voor hoe je op die 55% belastingdruk komt?
De belastingdruk reken je uit door de overheidsinkomsten door het BBP te delen. Voor 2025 kom je dan op 510.300/1.058.830 = 48%. Haal je de overheidsuitgaven uit het BBP (255.511) dan krijg je een belastingdruk van 510.300/(1.058.830-255.511) = 63%.
En dan is de vraag uiteraard, waarom wijken mijn percentages af (43%/55%)? Dat komt omdat ik aanvankelijk met cijfers tot 2024 werkte. Ik vond pas bij controle vlak voor publicatie de cijfers over 2025 (andere tabel, grmbl). Toen heb ik alle cijfers aangepast en drie keer gecontroleerd, maar de percentages vergeten.
Goed opgemerkt! Ik zal een aanpassing in het artikel maken.
Goed stuk! Kleine comfort zones. Loop hier zo vaak tegenaan. Zoek nog steeds een kort antwoord. Suggesties? 😆
Ik zeg altijd: ik ben niet je vriendinnetje. Maar ik denk niet dat dat voor jou gaat werken ;)
hahaha. zal eens een poging wagen!
Hi Jeanette,
IJzersterk stuk weer, dank daarvoor. Tijdens het lezen moest ik denken aan een uitspraak van - ik geloof - Douglas Murray die zei dat we vroeger discusiëerden op basis vsn verschillende meningen en heden op basis van verschillende feiten. De “luxe overtuigingen” komen vooral voort uit hetgeen de “Excel-ridders” in modellen et al als waarheid en feit presenteren (Aerius, het stkstofmodel, need I say more?).
Naar mijn mening wordt het tijd dat we weer meer op gezond verstand en feiten, gebaseerd op de exacte wetenschap besluiten en beleid gaan maken in plaats van gebaseerd op modellen en luxe overtuigingen.
Het blijft een genoegen om telkens jouw bijdragen te lezen, ga daar alsjeblieft mee door!
Ja die Aerius staat ook op mijn luxe-overtuigingen lijstje, vooral omdat we daarmee alle andere crises in dit land verergeren. Is al veel over geschreven natuurlijk, maar wellicht waag ik ook nog een poging 😉
Bedankt Jeanette! Dit raakt ook aan de diploma-democratie. Dat ik dat zeg, zal voor jou niet als een verrassing klinken :-)
mooie bijdrage en ik als kritische hoogopgeleide in de GGZ verbaas mij telkens weer over de "domme" gedragingen en uitlatingen van collegae met academische titels waarbij het vooral lijkt te draaien om consensus met het narratief waarbij de coronaperiode wel overduidelijk liet zien dat het streven naar consensus zwaarder woog dan je "boerenverstand" gebruiken. ik had een ernstig conflict met een psychiater over het al dan niet dragen van een mondmasker, hij stond wekelijks op de ok met een masker voor waarbij de enige reden is voorkomen van het uitwisselen van lichaamsvloeistoffen (snot, sputum, urine, bloed, pus). Hij was oprecht bang ziek te worden als ik op de werkvloer geen mondmasker droeg en dan heb je minimaal 12 jaar academische studie achter de kiezen. En geen tijd, zin of behoefte om je te verdiepen in de effectiviteit van mondmaskers. Nee je voegt je naar de heersende mening van de instelling. Een ontluisterende ervaring en reden om uiteindelijk te vertrekken.
Tja, dat zijn ook mijn ervaringen met de zorg. Al die artsen die jaaaaren hebben gestudeerd en niet voorbij hun protocol kunnen kijken. Niet omdat ze het niet kunnen, maar omdat de hele zorg is ingericht op standaard diagnostiek met standaard oplossingen. En wie wel vraagtekens zet, wordt zelf het probleem.
Ik vind het een eye opener en van mij mogen er meer luxe overtuigingen op tafel komen.
LOL, ik noem ze gewoon de useful idiots van public - private partnership, wat vroeger gewoon fascisme heette. Of moet ik het corporate fascisme noemen? Het is de lobby samen met de NGO’s die de dienst uit maken. Niet onze homoseksuele Zonnekoning uit Uden. Land van Ravenstein trouwens. Alles wat Robbie mag doen is publiek geld naar de private belangen schuiven. En business is weer goed. Zolang de samenleving het nog kan dragen dan.
Fascisme is toch echt iets anders. Het huwelijk tussen grootbedrijf en grootoverheid noem ik corporate socialisme. Winsten privaat, verliezen publiek. En inderdaad, ook achter D66 zitten grote geldschieters.
De lobby en NGO's zitten overigens meer in Brussel, waar wij steeds meer soevereiniteit naartoe overdragen.
Als op EU niveau kijk, zie ik toch vele overeenkomsten met corporate fascisme, een stapje hoger. Al wordt er meer drang dan dwang gebruikt.
Ik zie het toch anders. Fascisme is een unieke periode geweest in de geschiedenis van Italie: een autoritaire leider, een eenpartijstaat, geweld tegen de eigen bevolking en onderdrukking van oppositie met fysiek geweld. Zo werkt de EU niet.
Als je een vergelijking zou willen maken, dan denk ik eerder aan maffiapraktijken. De EU is een enorm bureaucratisch apparaat dat niet democratisch wordt gekozen, noch gecontroleerd. Een lobbynetwerk van zeker 25.000 lobbyisten oefent invloed uit op de regelgeving die over ons heen wordt gestort. De EU krijgt steeds meer macht omdat lidstaten steeds meer soevereiniteit overdragen en niet optreden waar de EU buiten haar boekje gaat. Maar de EU gebruikt geen geweld.
In plaats daarvan gebruikt de EU subsidies om lidstaten en instellingen in een bepaalde richting te duwen. Denk aan Horizon Europe of Jean Monnet- initiatieven op universiteiten om studenten te indoctrineren met pro-Europa narratieven. Of de subsidies waar de EU graag mee strooit om hun richtlijnen op nationaal niveau geïmplementeerd te krijgen. Grimmiger wordt het als de EU subsidies gaat onthouden omdat een lidstaat tegen EU-besluiten ingaat. Hongarije is daar een goed voorbeeld van. Die zien al jarenlang meer dan 30 miljard euro aan EU-subsidies is bevroren, officieel vanwege rechtsstaatschendingen, maar in de praktijk onlosmakelijk verbonden met hun weigering om mee te gaan in het EU-migratiebeleid en hun verzet tegen sancties en steunpakketten.
De EU werkt dus met omkoping en afpersing als technieken. Beschermingsconstructies, die van buitenaf heel aanlokkelijk lijken, maar die leiden tot afhankelijkheid en uiteindelijk onderwerping. Geweld is dan vaak niet meer nodig.
Drang, geen dwang. Dezelfde regio, andere benaming.
Ik heb het ook niet over het klassieke fascisme, in de EU werkt het andersom. Overheid staat geheel in dienst van privaat. Je kan het mafia noemen, of corporate fascism. Is er al een goede term voor waar we zijn aanbeland? Fysiek geweld is vervangen door bijvoorbeeld de bankrekening te cancellen zoals al bij verschillende critici is gebeurd. Baud, Frédéric Baldan en nog enkelen. (Inter)Nationalisme volop aanwezig in de EU, militairisme steekt de kop op, etc. Veel overeenkomsten met het fascisme met denk ik één groot verschil, de EU-staat is slechts een vehikel en de corporatie(s) maakt de dienst uit.
Je hebt een goed punt. Alhoewel ik denk dat die militarisering primair is om de eigen economische neergang, stupiditeit en incompetentie te verdoezelen. Oorlogsindustrie doet het altijd goed op het BBP, maakt niet uit dat je eigen bevolking dan niets meer te eten heeft.
En ja, bankrekeningen sluiten, mensen maandenlang vastzetten of niet meer toelaten in een land vanwege ‘de nationale veiligheid’. We wijzen graag met ons verheven vingertje naar Rusland en China, maar zelf kunnen we er ook wat van.
Ik denk alleen niet dat die tendensen uitsluitend voortkomen uit corporatisme. Tuurlijk, de corrupte Pfizer-deal waar de sms’jes nog steeds niet boven tafel zijn, de subsidies en regelgeving, de WEF en Bilderberg bijeenkomsten waar bureaucratie, technocratie en monarchie over elkaar heen buitelen, het speelt allemaal mee. Maar onderschat het component ideologie niet, de duizenden NGO’s, de Green Deal. Europese bedrijven hebben wel degelijk veel last van de Europese stupiditeit als het gaat om Oekraïne en het dichtdraaien van de Russische gaskraan. Die krijgen dan weer subsidies. Ach, misschien heb je toch gelijk, ha ha.
Dank! Ik vind het een hele interessante discussie zo. Je zet mijn hersenen in ieder geval aan het kraken. Ik hield de ideologie en het corporatisme (wat toch meer opportunisme is) tot nu toe gescheiden, maar misschien moet ik daar toch meer geïntegreerd naar kijken.